Føroysk orðabók © Orðabókagrunnurin
Um netútgávuna Formæli Nýtsluleiðbeining Rættskrivingarreglur Styttingar
Leitileiðbeining

Styttingar

Málfrøðiheiti
bdbundið
einteintal
fltfleirtal
fnfornavn
fsfyriseting
grundstgrundstig
hhvørkikyn
hásthástig
hjhjáorð
hvmfhvørjumfall
hvnfhvønnfall
hvrfhvørfall
hvsfhvørsfall
kkallkyn
knkenniorð
kvkvennkyn
llýsingarorð
lhlýsingarháttur
lh nútlýsingarháttur í nútíð
lh tátlýsingarháttur í tátíð
mðlvmiðalvarping
miðstmiðstig
nútnútíð
osborðasamband
óbóbendandi, óbent
óbdóbundið
raðtraðtal
ssagnorð
sbsambinding
stigbstigbent
ttalorð
táttátíð
Styttingar í viðmerkingamáli
e-meinhvørjum
e-neinhvønn
e-seinhvørs
før.føroyskur
í smb. viðí sambandi við
ml.millum
móts.mótsett
o.a.og annað
o.s.fr.og so framvegis
o.tíl.og tílíkt
o.u.okkurt um
o.ø.og øðrum
sbr.samanber
sbrt.sambært
serst.serstakliga
stavs.stavseting
t.d.til dømis
t.e.tað er
tíl.tílíkt
útl.útlendskur
vanl.vanligur
viðv.viðvíkjandi
Yrkisøki, stílvirði o.tíl.
alisfr.alisfrøði
átr.átrúnaður
barn.barnamál
bát.bátur og bátasmíð
bjarg.bjargamál
bíbl.bíbliumál
blíðm.blíðmæli
bókb.bókbinding
bókm.bókmentir
bún.búnaður
búsk.búskapur
byggil.byggilist
dj.djórafrøði
evnafr.evnafrøði
fisk.fiskifrøði
flogm.flogmál
flutt m.flutt merking
fornfr.fornfrøði
fólktr.fólkatrúgv
fríðk.fríðkanarorð
fróðsk.fróðskapur og hægri nám
fugl.fuglafrøði
gl.gamalt
góðn.góðnevni
gudal.gudalæra
handarb.handarbeiði
handv.handverk
háð.háðandi
heimsp.heimspeki
herm.hermál
húsasm.húsasmíð
illb.illbøn
ídn.ídnaður
ítr.ítróttir
jarðfr.jarðfrøði
kenn.kenning
kirkj.kirkjumál
kortsp.kortspæl
kvæð.kvæðamál
landafr.landafrøði
lívfr.lívfrøði
lækn.læknafrøði
løgfr.løgfrøði
málfr.málfrøði
mjólk.mjólkarmatur
niðr.niðrandi
ným.nýmerking
orðt.orðtak
óregl.óregluligur
óvand.óvandamál
plfr.plantufrøði
postm.postmál
prent.prentlist
ravm.ravmagn
rokn.roknskapur
samn.samnevni
sálfr.sálarfrøði
seyðal.seyðalitur
siglfr.siglingarfrøði
sj.sjáldsamt
sjóm.sjómannamál
sjónavnsjónavn
sjónl.sjónleikur
sjv.sjónvarp
skaldsk.skaldskaparmál
skemt.skemtandi
skip.skip og skipasmíð
skúl.skúlamál
speis.speisemi
stb.staðbundið
stjfr.stjørnufrøði
stjm.stjórnmál
stn.staðanavn
støddfr.støddfrøði
søg.søga, søguligt
tannl.tannlæknafrøði
teld.teldumál
tilt.tiltak
tlm.talað mál
trygg.trygging
tónl.tónlist
upprfr.upprunafrøðiligur
útv.útvarp
veðurfr.veðurfrøði
vistfr.vistfrøði
Fremmand mál
da.danskt
en.enskt
fr.franskt
lat.latín
mlat.miðaldarlatín
no.norskt
russ.russiskt
tý.týskt
Um einstakar styttingar
(blíðm.)‘blíðmæli’ er blídlig ella mildandi umskriving fyri annað orð.
(góðn.)‘góðnevni’ er heiti í staðin fyri orð, ið ikki átti at verða sagt, t.d. í sornhúsi, eisini kallað dulnavn.
(sjónavn)er orð nýtt í staðin fyri annað orð, sum ikki átti at verða sagt á sjónum, á fremmandum frøðimáli nevnt noa-orð.
(kenn.)‘kenning’ er tví- ella fleirliðað skaldslig umskriving í norrønum skaldskapi og føroyskum kvæðum.
(tlm.)‘talað mál’ stendur við orð, sum vanlig eru í talu, men sum ikki er mælandi til at nýta í vandaðum máli, annaðhvørt tað er í talu ella skrift.
(stb.)‘staðbundið’ stendur við orð, har ið full vissa er ikki um, hvussu víða tey eru kend, men vist er, at útbreiðsla teirra er avmarkað. Er vissa um, at orðið er bert kent í eini bygd, verður tað tilskilað við styttingini fyri tað ávísa bygdarnavnið. Sí styttingalista yvir bygdar- og oyggjarnøvn
(upprfr.) við leitorð merkir, at tað er upprunafrøðiligur ritháttur á orðinum, og ørvin vísir til orðið við vanligum rithátti. Upprunafrøðiligi rithátturin er vanliga heldur nýfunnin, og hevur tí ikki vunnið hevd í skrift, men átti tó at verið loyvdur.
(óregl.) við leitorð merkir, at tað er óregluligur ritháttur, t.e. beinleiðis skeivur ritháttur og tí ikki loyvdur í skrift. Óregluligi rithátturin er tikin við av tvinnanda orsøkum. Onnur er, at rithátturin er so fjarur frá framburðinum, at leitorð kann vera torfunnið. Hin er, at orðið áður hevur havt annan rithátt enn nú, tí at kunnleikin um upprunan at mongum orðum er vorðin betri, sum frá er liðið. Tískil eru mong orð at finna í eldri bókmentum við øðrvísi rithátti enn tí, ið nú verður nýttur. Tí hevur hildið verið neyðugt at nýta (óregl.) til at beina á, hvussu orðið nú verður stavsett.
Bygdar- og oyggjarnøvn
Akr.Akrar
Akrb.Akraberg
Arg.Argir
Án.Ánirnar
Árnf.Árnafjørður
Blsk.Blankskáli
Bø.Bøur
Dal.Dalur
Dím.Dímun
Dpl.Depil
EiðiEiði
Ey.Eysturoy
Fám.Fámjin
Frðb.Froðba
Fuglf.Fuglafjørður
Funn.Funningur
Funnf.Funningsfjørður
Gj.Gjógv
Glyvr.Glyvrar
Hatt.Hattarvík
Hell.Hellurnar
Hest.Hestur
Hldv.Haldarsvík
Hov
Hoyv.Hoyvík
Hósv.Hósvík
Hrlds.Haraldssund
Hús.Húsar
Húsv.Húsavík
Hvítn.Hvítanes
Hvlb.Hvalba
Hvlv.Hvalvík
Hvns.Hvannasund
Inn.Gl.Innan Glyvur
Kaldb.Kaldbak
Kbø.Kirkjubøur
Kirkj.Kirkja
Klv.Klaksvík
Kolb.Kolbanargjógv
Kollf.Kollafjørður
Kolt.Koltur
Kun.Kunoy
Kvk.Kvívík
Lamb.Lambi
Lang.Langasandur
Leirv.Leirvík
Leyn.Leynar
Ljós.Ljósá
Lopr.Lopra
Miðv.Miðvágur
Mikld.Mikladalur
Mrskr.Morskranes
Múl.Múli
Myk.Mykines
N-dal.Norðradalur
N-dpl.Norðdepil
Nes
N-Ey.Norðureysturoy
N-gøt.Norðragøta
No.Norðuroyggjar
N-oyr.Norðoyri
Nóls.Nólsoy
N-skál.Norðskáli
N-Str.Norðurstreymoy
N-toft.Norðtoftir
Oyndf.Oyndarfjørður
Oyrb.Oyrarbakki
Oyr.Oyri
Pork.Porkeri
Ritv.Rituvík
Runv.Runavík
Sa.Sandoy
Saks.Saksun
Saltg.Saltangará
Saltn.Saltnes
Sand.Sandur
Sandav.Sandavágur
S-dal.K.Syðradalur í Kalsoynni
S-dal.S.Syðradalur í Streymoynni
Seltr.Selatrað
S-Ey.Suðureysturoy
Skarð
Skarv.Skarvanes
Skál.Skáli
Skálf.Skálafjørður
Skált.Skálatoftir
S-gøt.Syðrugøta
Skipn.Skipanes
Skop.Skopun
Skú.Skúvoy
Skv.Skálavík
Skæl.Skælingur
Slættn.Slættanes
S-Str.Suðurstreymoy
Str.Streymoy
Strend.Strendur
Streymn.Streymnes
Stykk.Stykkið
Suð.Suðuroy
Sumb.Sumba
SundSund
Svín.Svínoy
Svíná.Svínáir
Svk.Sandvík
Søldf.Søldarfjørður
Sørv.Sørvágur
Tjørn.Tjørnuvík
Toft.Toftir
Tórsh.Tórshavn
Trgv.Trongisvágur
Trølln.Trøllanes
Tv.Tvøroyri
Vatn.Vatnsoyrar
Vág.Vágur
VágarVágar
Vál.Válur
Velb.Velbastaður
Vestm.Vestmanna
Viðar.Viðareiði
Vík.Víkar
Víkb.Víkarbyrgi
Æðuv.Æðuvík
Ørav.Øravík
Heimildir
AW Tjóðm.Andreas Weihe: Føroysk tjóðminni. Tórsh. 1938
ÁmosÁmos
Áps.Ápostlasøgan
Dipl. Fær.Diplomatarium Færoense. Tórsh. 1907
EH Sands søgaEdvard Hjalt: Sands søga. Tórsh. 1953
EvA.C. Evensen: Føroysk orðabók (A–forfumma). Tórsh. 1905–08
FAFærøsk Anthologi I. Kbh. 1891
FA IIFærøsk Anthologi II. Kbh. 1891
FFÆFærøske folkesagn og æventyr. Kbh. 1898–1901
FH VeðriðFischer Heinesen: Veðrið. Klaksvík 1985
Fróðskr.Fróðskaparrit. Tórsh. 1952–
Fuglakv.Fuglakvæði. J. Jakobsen: Poul Nolsøe – lívssøga og irkingar. Tórsh. 1912, bls. 232–287
Færoensia IIFæroensia II. Kbh. 1950
Før. IFøroyar I. Kph. 1958
Harmlj.Harmaljóðini
HávamálHávamál. Tórsh. 1945
HDJ Alisfr.Hans Debes Joensen: Alisfrøði. Tórsh. 1969
HDJ Læknab.Hans Debes Joensen: Læknabók á sjógvi og landi I–II. Tórsh. 1989
Hmb. FK IV.U. Hammershaimb: Færøske kvæder. Kbh. 1851
Hmb. SavnV.U. Hammershaimb: Savn. Tórsh. 1969
HMD Bindm.Hans Marius Debes: Føroysk bindingarmynstur. 3. útg. Tórsh. 1969
JCP Hests.Jóan Chr. Poulsen: Hestsøga. Tórsh. 1947
Jes.Jesaja
JD Máll.Jákup Dahl: Føroysk mállæra. Kbh. 1908
JHS Fær. sagaJ.H. Schrøter: Færeyínga saga. Kbh. 1832
JJ Poul N.Jakob Jakobsen: Poul Nolsøe – lívssøga og irkingar. Tórsh. 1912
JJ 30 tarasløgJóhannes Jóhansen: 30 føroysk tarasløg. Tórsh. 1979
Jól uttanl.Jól uttanlendis. Kph. 1940–1944
JP TættirJóannes Patursson: Tættir úr Kirkjubøar søgu. Tórsh. 1966
JR ØldirJóannes Rasmussen: Øldir og upphav. Tórsh. 1981
2. Kong.Seinna Kongabók
2. Kor.Paulusar seinna bræv til Korintmanna
2. Krýn.Seinna Krýnikubók
LandtJørgen Landt: Færøerne. Kbh. 1800
LD Fær. Beskr.Lucas Debes: Færøernes Beskrivelse. Kbh. 1963
LP Sandavágs søgaLudvig Petersen: Sandavágs søga. Tórsh. 1963
LZ Før.Louis Zachariasen: Føroyar sum rættarsamfelag. Tórsh. 1961
Maal og minneMaal og minne. Oslo 1909–
Matt.Matteusar evangelium
MáR Dýral.Mikkjal á Ryggi: Dýralæra I – Súgdýr. Tórsh. 1935
MáR Fuglab.Mikkjal á Ryggi: Fuglabókin – Dýralæra II. Tórsh. 1951
MáR Miðvs.Mikkjal á Ryggi: Miðvingasøga. Tórsh. 1940
MáR Yrk.Mikkjal á Ryggi: Yrkingar. Tórsh. 1954
MEP KonglarMaria Eide Petersen: Konglar. Tórsh. 1973
MJ BarnaspølMarius Johannesen: Føroysk barnaspøl. Tórsh. 1979
MJ Fer hvirlaMarius Johannesen: Fer hvirla yvir Funningsfjørð. Tórsh. 1985
MJ Fiskim.Martin Joensen: Fiskimenn. Tórsh. 1946
MondulMondul. Tórsh. 1975–1990
1. Mós.Fyrsta Mósebók
2. Mós.Onnur Mósebók
3. Mós.Triðja Mósebók
MS Kv. røddirMalan Simonsen: Kvinnurøddir. Kph. 1985
MSH Gl. g.Maria Skylv Hansen: Gamlar gøtur. Tórsh. 1950
MSH Gl. g. IIMaria Skylv Hansen: Gamlar gøtur II. Tórsh. 1967
MSH Gl. g. IIIMaria Skylv Hansen: Gamlar gøtur III. Tórsh. 1970
NW Fær. Oldth.Niels Winther: Færøernes Oldtidshistorie. Kbh. 1875
Opb.Jóhannesar opinbering
Orðt. SálomonsOrðtøk Sálomons
PP Ein før. bygdPoul Petersen: Ein føroysk bygd. Tórsh. 1968
PP Før. í søg. IPoul Petersen: Føroyar í søguni I. Funningur 1974
RíL Gláml.Regin í Líð: Glámlýsi. Tórsh. 1912
RJ At glaðaRobert Joensen: At glaða og brenna vita. Klaksvík 1961
RJ Býta seyðRobert Joensen: Býta seyð og fletta. Klaksvík 1968
RJ Greivab.Robert Joensen: Greivabitin. Klaksvík 1960
RJ HøgtíðirRobert Joensen: Høgtíðir og veitsluhald á vetri. Klaksvík 1974
RJ RoyviðRobert Joensen: Royvið. Klaksvík 1958
RJ Vambk.Robert Joensen: Vambarkonan. Klaksvík 1972
RJ YmistRobert Joensen: Ymist um seyð og av seyði. Klaksvík 1983
RKR HeimaráðR.K. Rasmussen: Gomul føroysk heimaráð. Tórsh. 1956
RR Plantul.Rasmus Rasmussen: Plantulæra. Tórsh. 1910
RR SærRasmus Rasmussen: Sær er siður á landi. Tórsh. 1949
Sálm.Sálmarnir
Seyðabr.Seyðabrævið. Tórsh. 1971
SH Tey byggja land IISímun Hansen: Tey byggja land II. Klaksvík 1973
SJ Á bygdSámal Johansen: Á bygd fyrst í tjúgundu øld. Vágur 1970
SP Før. dans.Sverri Patursson: Nøkur orð um hin føroyska dansin. Tórsh. 1908
SvJ.C. Svabo: Dictionarium Færoense I. Kbh. 1966
Sv Indb.J.C. Svabo: Indberetninger fra en Reise i Færøe 1781 og 1782. Kbh. 1959
TH Nátt.Theodor Hansen: Náttúrusøga – 8. skúlaár. Tórsh. 1981
Tingb.Løgtings- og vártingsbøkur 1615–90. Tórsh. 1953–1969
Varð.Varðin. Tórsh. 1921–